Nauki Humanistyczne i Społeczne

Libri Gedanenses

Zawartość

Libri Gedanenses | 2024 | vol. 41

Abstrakt

Artykuł dotyczy publikacji De verstandige kok (Rozsądny kucharz), poświęconej przepisom kulinarnym części holenderskiego poradnika Het vermakelijk landleven (Sielskie życie na wsi) wydanej w 1669 roku. Poradniki ogrodnicze i kulinarne rozpowszech-niły się we Francji i Niderlandach w połowie XVII wieku. Prezentowana książka kucharska zdobyła dużą popularność w północnej Europie; zawiera 194 przepisy, które stały się podstawą holenderskich kuchni warstw średnich XVIII i XIX wieku. Analiza tekstu kulinarnego – z przytoczeniem niektórych przepisów – zwraca uwagę na wartości odżywcze potraw i pochodzenie niektórych z nich z Hiszpanii. Artykuł stanowi także wprowadzenie w temat percepcji holenderskiej kuchni w nowożytnym Gdańsku. Prezentowany egzemplarz poradnika pierwotnie mógł należeć do Marii van Heemskerk, żony Heinricha Schwarzwalda V. Zamiarem autorki było również zwrócenie uwagi na kolekcję książek o kulinariach znajdujących się w dawnych i obecnych zbiorach Biblio-teki Gdańskiej.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Aleksandra Kajdańska
1
ORCID: ORCID

  1. Polski Instytut Badań nad Sztuką Świata, Oddział Gdański

Abstrakt

Artykuł poświęcony jest ekslibrisowi heraldycznemu Tomasza Czapskiego (1711-1784), wykonanemu przez cenionego gdańskiego rytownika Matthaeusa Deischa (1724-1789) około 1770 roku. Na podstawie analizy godeł umieszczonych w herbie złożonym omówiono genealogię właściciela znaku książkowego, pochodzącego z linii bąkowskiej Czapskich. Jak stwierdzono, zleceniodawca ekslibrisu – z rozmysłem bądź przez niewiedzę – zadecydował o niezgodnym z przyjętymi zwyczajami wyborem godeł w poszczególnych polach tarczy herbowej. Prawdopodobnie przede wszystkim cenił sobie pokrewieństwo z rodami pochodzącymi z Prus Królewskich oraz polityczne powiązania rodziny z królem Stanisławem Leszczyńskim. To jednak spowodowało duże problemy w odniesieniu znaku książkowego do genealogii Czapskiego. Niewątpliwie jego ekslibris stanowi cenny obiekt rozważań nie tylko dla historyków sztuki, ale może również służyć w badaniach nad pozycją wybitnych rodzin Prus Królewskich oraz tworzeniem splendoru magnackich rodów I Rzeczpospolitej.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Mikołaj Tomaszewski
1
ORCID: ORCID

  1. Towarzystwo Naukowe w Toruniu

Abstrakt

Pomimo ciągłego zainteresowania życiem, osiągnięciami i zbiorami Jacoba (1637-1697) i Johanna Philippa (1680-1764) Breyne, ich biblioteka rzadko przyciągała uwagę naukowców. Zaniedbanie to wynika po części z rozproszenia książnicy oraz faktu, że Bibliotheca Breyniana była tylko jednym z wielu cennych księgozbiorów gdańskich XVIII wieku. Celem artykułu jest identyfikacja książek pochodzących z prywatnej bib-lioteki Breynów, które znalazły się w księgozbiorze gdańskiego Towarzystwa Przyrod-niczego, obecnie w znacznej mierze wchodzącego w skład Biblioteki Politechniki Gdańskiej. Zidentyfikowanie tych pozycji, oznaczonych ekslibrisem, superekslibrisem i odręcznymi notatkami, jest niezbędne do prześledzenia historii księgozbioru a porów-nanie z istniejącymi dokumentami bibliotecznymi (inwentarze, katalogi) pozwala zrozu-mieć oświeceniowy model wymiany informacji i rozmiar sieci naukowej Breynów. W artykule zaprezentowano 10 zidentyfikowanych tytułów z Bibliotheca Breyniana, oznaczonych ekslibrisem, superekslibrisem i odręcznymi notatkami, oraz barwny ekslibris herbowy Breynów, nieznany do tej pory uczonym.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Bartłomiej Siek
1
Katarzyna Pękacka-Falkowska
2
ORCID: ORCID

  1. Zakład Historii i Filozofii Nauk Medycznych, Gdański Uniwersytet Medyczny
  2. Katedra i Zakład Historii i Filozofii Nauk Medycznych, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Abstrakt

Nathanael Matthäus von Wolf (1724-1784) to niezwykła postać oświecenio-wa. Ukończył studia medyczne i przyrodnicze na uniwersytetach w Lipsku i Erfurcie. Jako lekarz Stanisława Lubomirskiego i Adama Kazimierza Czartoryskiego, towarzyszył patronom w podróżach po Europie, nawiązując kontakty ze słynnymi uczonymi i poznając nowe metody leczenia pacjentów. W Warszawie i Gdańsku z powodzeniem praktykował wariolizację, pierwszy sposób szczepienia przeciwko ospie prawdziwej. Publikował roz-prawy medyczne i przyrodnicze, opracował systematykę nazw roślin w opozycji do no-menklatury Linneusza. W Warszawie, Tczewie i Gdańsku – gdzie zamieszkał w 1773 roku – prowadził obserwacje astronomiczne satelitów Jowisza oraz Księżyca i Słońca. W mieście nad Motławą na Biskupiej Górce za własne fundusze wzniósł nowoczesne obserwatorium. W 1776 roku został członkiem Towarzystwa Przyrodniczego w Gdańsku a rok później Królewskiego Towarzystwa Naukowego w Londynie. Zaginiony grób tego znakomitego uczonego odnaleziono w 2019 roku. W aneksie artykułu zestawiono Wolfiana zachowane w zbiorach Biblioteki Gdańskiej, które wśród innych obiektów zaprezentowano podczas biograficznej wystawy w 2024 roku.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Magdalena Madeja-Grzyb
1

  1. Dział Zbiorów Specjalnych, PAN Biblioteka Gdańska

Abstrakt

Artykuł dotyczy dosyć szczegółowego problemu, jakim jest analiza katalogu biblioteki pruskiej Szkoły Wojennej (1893-1918) i stanowi przyczynek do historii bib-liotekarstwa oraz wojskowości na terenie Gdańska. Przedmiotem jest zachowany w PAN Bibliotece Gdańskiej katalog zaginionych zbiorów Szkoły Wojennej w stanie z 1908 roku; w tekście przedstawiono jego strukturę oraz podano ogólną ilość i wyszczególniono wybrane pozycje zgromadzone w książnicy. Artykuł określa kanon literatury militarnej, co umożliwia poznanie zakresu wiedzy, jaką zdobywali adepci odpowiedniego poziomu pruskiego szkolnictwa wojskowego. Analiza prowadzenia zapisów katalogowych daje wgląd w sposób, jakość i problematykę kształcenia w konkretnej Szkole Wojennej. His-toria uczelni i biblioteki stanowi również przyczynek do dziejów i poziomu edukacji w Gdańsku na przełomie XIX i XX wieku.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Paweł Pinkiewicz
1
ORCID: ORCID

  1. Dział Nowej Książki, PAN Biblioteka Gdańska

Instrukcja dla autorów

INFORMACJA DLA AUTORÓW


Redakcja „Libri Gedanenses” decyduje o przyjęciu tekstu i po uzyskaniu pozytywnych recenzji o umieszczeniu w jednym z działów czasopisma: artykuły i komunikaty, materiały, eseje oraz recenzje i polemiki. Redakcja nie przyjmuje materiałów, które nie są przygotowane zgodnie z instrukcją wydawniczą oraz zastrzega sobie prawo wprowadzania zmian i skracania tekstów, a także wyboru ilustracji w uzgodnieniu z Autorami. Nadesłane materiały nie są zwracane.

Autorzy przenoszą na PAN Bibliotekę Gdańską prawa majątkowe i prawa zależne do opublikowanych tekstów na wszystkich znanych obecnie polach eksploatacji, w tym wymienionych w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a w szczególności: utrwalanie i zwielokrotnianie drukiem i techniką cyfrową oraz wprowadzanie do obrotu egzemplarzy drukowanych i rozpowszechnianie w wersji cyfrowej.

„Libri Gedanenses” nie płaci honorariów autorskich. Autor otrzymuje egzemplarz autorski rocznika i wersję cyfrową swojej publikacji (plik pdf).


Instrukcja wydawnicza

Redakcja „Libri Gedanenses” prosi o przestrzeganie przedstawionych poniżej zasad przygotowywania i nadsyłania tekstów i ilustracji.

Autorzy podają tytuł/stopień naukowy/zawodowy, aktualne miejsce pracy oraz adres e-mail i adres pocztowy.

Teksty powinny być napisane w programie WORD w formacie RTF.
Artykuł nie może przekraczać 48 000 znaków (ze spacjami), a recenzja 12 000 znaków (ze spacjami).
Formatowanie tekstu: czcionka Times New Roman 12, interlinia 1,5 wiersza; formatowanie przypisów w dole strony: czcionka Times New Roman 10, interlinia 1,5 wiersza.
Wskazane jest sporządzanie przypisów i zestawianie bibliografii na wzór stosowany w czasopiśmie.
Do każdego tekstu należy dołączyć streszczenie o objętości od 800 do 1200 znaków (ze spacjami) i 5-7 słowami kluczowymi.
Ilustracje powinny być wykonane w formacie TIFF o rozdzielczości 600 dpi.
Spis ilustracji musi zawierać informacje o wykonawcach skanów/zdjęć i właścicielach odpowiednich praw autorskich.

Teksty oraz ilustracje należy nadsyłać w formie cyfrowej na adres: libri@bg.pan.pl (wyjątkowo na płycie CD/DVD pocztą na adres: „Libri Gedanenses”, PAN Biblioteka Gdańska, 80-858 Gdańsk, ul. Wałowa 15).

Dodatkowe informacje

Archiwum

Bibliografia zawartości „Libri Gedanenses” tom 1-35 (1968-2018) jest dostępna na stronie https://bgpan.gda.pl/o-bibliotece/libri-gedanenses/

Zasady etyki publikacyjnej

Zasady etyki publikacyjnej

Zasady etyki publikacyjnej „Libri Gedanenses” są zgodne z opracowanym przez Committee on Publication Ethics „Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors” https://publicationethics.org/files/Code_of_conduct_for_journal_editors_Mar11.pdf

Komitet Redakcyjny ocenia nadsyłane prace pod kątem ich zawartości bez względu na osoby autorów. Wszystkie otrzymane materiały pozostają poufne. Wgląd do nich mają wyłącznie redaktorzy, recenzenci, ewentualnie doradcy redakcji. Także recenzje posiadają charakter poufny.

„Libri Gedanenses” publikuje wyłącznie teksty oryginalne. Redakcja oczekuje od autorów rzetelności naukowej i uszanowania norm publikacji, zwłaszcza staranności w przytaczaniu wyników obcych prac. Zakłada się, że autorzy zapoznali się z przywoływanymi pozycjami.

Wszystkie osoby, które wniosły istotny wkład w powstanie pracy powinny być wymienione jako współautorzy. Pierwszy z nich przesyła ostateczny tekst do czasopisma po zatwierdzeniu przez pozostałych wersji przeznaczonej do publikacji.

Komitet Redakcyjny ma zawsze prawo wycofania pracy, jeśli stanowi plagiat, tekst był wcześniej opublikowany albo przedstawione wyniki badań okazały się niewiarygodne, zarówno z powodu świadomego działania autora, jak i niezawinionego błędu.

Procedura recenzowania

Procedura recenzowania


Komitet Redakcyjny „Libri Gedanenses” podejmuje wstępną decyzję o odrzuceniu albo zakwalifikowaniu nadsyłanych prac do recenzji. Podstawowymi kryteriami oceny są: zgodność tematu z profilem czasopisma, wartość merytoryczna tekstu, jego organizacja logiczna i forma językowa. Zaakceptowane materiały podlegają redakcji w porozumieniu z autorami.

Prace recenzowane są zgodnie z zasadami double blind review process. Każda z nich opiniowana jest przez dwóch znawców, wybieranych w sposób wykluczający konflikt interesów z autorem.

Recenzenci rekomendują oceniane teksty do przyjęcia, sugerując dokonanie uzupełnień i naniesienie poprawek albo opowiadają się za ich odrzuceniem. Recenzje są sporządzane na piśmie i kończą się jednoznaczną oceną opiniowanych prac. Na ich podstawie ostateczne decyzje podejmuje Komitet Redakcyjny.

Prace niemające charakteru naukowego – recenzje i polemiki oraz wspomnienia i sprawozdania – z zasady nie podlegają recenzjom, choć mogą zostać do nich skierowane. Pełna lista recenzentów podawana jest w odpowiednim tomie czasopisma.

Recenzenci

Tom 41 (2024)

dr Zbigniew I. Brzostowski (Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku)
dr hab. Bogdan Burliga (Uniwersytet Gdański)
dr Jan Daniluk (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Sławomir Kościelak (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Gabriela Majewska (Uniwersytet Gdański)
prof. dr hab. Jacek Tebinka (Uniwersytet Gdański)
dr Anna Żeglińska (Uniwersytet Gdański)

Tom 40 (2023)

dr hab. Bogdan Burliga (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Sławomir Kościelak (Uniwersytet Gdański)
prof. dr hab. Krzysztof Lewalski (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Gabriela Majewska (Uniwersytet Gdański)
prof. dr hab. Mieczysław Nurek
dr hab. Iwona Sakowicz-Tebinka (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Marek Stażewski
prof. dr hab. Tadeusz Stegner (Uniwersytet Gdański)
prof. dr hab. Jacek Tebinka (Uniwersytet Gdański)
dr Anna Żeglińska (Uniwersytet Gdański)

Tom 39 (2022)

dr Zbigniew I. Brzostowski (Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku)
dr hab. Bogdan Burliga (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Karol Łopatecki (Uniwersytet w Białymstoku)
dr Anna Łysiak-Łątkowska (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Gabriela Majewska (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Radosław Skrycki (Uniwersytet Szczeciński)
dr hab. Iwona Sakowicz-Tebinka (Uniwersytet Gdański)

Tom 38 (2021)

dr Zbigniew I. Brzostowski (Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku)
dr hab. Bogdan Burliga (Uniwersytet Gdański)
dr Anna Łysiak-Łątkowska (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Gabriela Majewska (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Iwona Sakowicz-Tebinka (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Andrzej Woziński (Uniwersytet Gdański)




Ta strona wykorzystuje pliki 'cookies'. Więcej informacji